Mijn artikel op deze plaats over de ZZP-er die later een werknemer bleek te zijn,
heeft bij u nogal wat reacties losgemaakt.
En dat is goed om te lezen, want het is, ondanks de VAR-verklaringen van de Belastingdienst,
nog steeds een heikel onderwerp.
Hoe bewust neemt u risico
Weet u hoe groot het risico is dat u arbeidsongeschikt wordt?
www.bewustvanuwzaak.nl
En zoals op vele terreinen geldt: de "slechten" zetten ook de "goeden" in een kwaad daglicht.
Een VAR-verklaring alleen biedt geen volledige zekerheid, ook al schijnen velen dat te denken.
Er zijn inderdaad sinds een paar jaar wel verbeterde regels en richtlijnen, maar nog steeds kunnen Belastingdienst
en UWV afwijken van de afgegeven VAR-verklaring.
En meestal heeft dat alles te maken met de feiten en omstandigheden.
Zoals iemand terecht opmerkte heeft een VAR-verklaring zeker wel waarde als in de aanvraag daartoe
de juiste gegevens en feitelijkheden worden weergegeven.
En daar wringt juist de schoen.
Vaak komt het voor dat werkgever en werknemer voor de toekomst geen dienstverband meer voortzetten,
maar dat de werknemer als freelancer, als ZZP-er verder gaat en daarbij voor dezelfde werkgever werkzaamheden,
opdrachten, blijft verrichten.
Vaak ook nog hetzelfde werk. De werkgever heeft minder kosten en minder verplichtingen
en de werknemer heeft meer vrijheid en vaak wat meer inkomen.
Maar juist dan zijn partijen bezig, om net te doen alsof er geen arbeidsovereenkomst is,
terwijl de feitelijke situatie niet gewijzigd is.
En daar willen Belastingdienst en UWV nu juist een stokje voor steken.
Het vereiste van meerdere opdrachtgevers is juist daarom zo van belang en kenmerkend voor een ZZP-er/ondernemer.
Dat, meerdere opdrachtgevers, onderstreept dat er minder snel sprake is van toch een fictief dienstverband.
De grens tussen een overeenkomst van opdracht (dat is de juridische vorm van de overeenkomst die je met een ZZP-er sluit)
en een arbeidsovereenkomst is dun, vaak wazig en dus niet eenduidig.
Er is sprake van een arbeidsovereenkomst als er sprake is van loon, gezag en persoonlijk verrichten van arbeid.
Maar alle drie die elementen kunnen ook aan de orde zijn in een opdrachtovereenkomst en ook tegelijkertijd.
En zelfs dan kan er nog steeds sprake zijn van een ZZP-er die geen werknemer wordt.
Daar komt verder nog bij, dat ook het feit dat partijen op papier zetten dat er geen arbeidsovereenkomst is,
maar een opdrachtovereenkomst, hen geen volledige zekerheid geeft.
En die zekerheid is er ook niet in combinatie met een VAR-verklaring.
Het geschetste risico blijft aanwezig.
Ik herinner u daarbij aan een bekende zaak van vorig jaar, waarbij een directeur van een bedrijf,
die eerst in dienst zou gaan, maar later toch als zelfstandige werkzaamheden voor het bedrijf ging verrichten,
door het pensioenfonds (een derde dus !), verplicht voor werknemers, toch als deelnemer werd aangeslagen.
De directeur wilde namelijk geen verplichte deelnemer zijn in het pensioenfonds en trad daarom niet in dienst,
maar werd manager, als zelfstandige.
Het pensioenfonds won de procedure en zo werd alsnog een dienstverband vastgesteld.
Het risico schuilt daarom in een klein hoekje en hoeft ook niet eens direct uit een voormalig dienstverband
voort te vloeien.
Dat het begrip arbeidsovereenkomst in het burgerlijk wetboek een wat andere inhoud heeft dan in het
sociale zekerheidsrecht is nu eenmaal zo.
Maar bij beiden, zo gaf ik hierboven al aan, is datgene wat op papier wordt gezet niet direct doorslaggevend.
De feiten en omstandigheden, het verleden en de feitelijke uitvoering spelen de belangrijkste rol.
En dan heeft te gelden, dat eerlijk nog steeds het langste duurt.
Mw. mr. Henny van den Hurk is partner bij Gommer & Partners Pensioen Advocaten te Tilburg.
Gommer & Partners is geaffilieerd met Akkermans & Partners
